Yarış Sonucundaki Chip Time ve Gun Time Ne Demek?
Yarışa katıldınız ve finiş çizgisini geçtiniz. Önce kendinizle gurur duyabilirsiniz; sonuçta o mesafeyi siz tamamladınız. Sonra saatinize bakıyorsunuz: 55 dakika. Gayet güzel. Ancak sonuç listesi açıldığında adınızın yanında 1 saat yazıyor. “Ben fazladan beş dakikayı nerede koştum?” diye düşünmeniz normal.
Bu farkın en yaygın nedenlerinden biri, yarışın başladığı anla sizin başlangıç çizgisini geçtiğiniz anın aynı olmaması. Başlangıç sinyali veriliyor, öndekiler koşmaya başlıyor. Siz ise kalabalığın içinde hâlâ çizgiye doğru ilerliyorsunuz. Yarışın süresi işlemeye başlamış olsa da sizin çizgiyi geçmeniz birkaç dakika sürebiliyor.
Sonuç listesinde gördüğünüz iki terim de bu farkı anlatıyor: Gun time, başlangıç sinyalinden finişe kadar geçen süre. Chip time ise sizin başlangıç çizgisini geçmenizle başlayıp finişte tamamlanan süre.
Gun time nedir?
Gun time, yarışın başlangıç sinyali verildiğinde başlayan süredir. Adındaki “gun”, başlangıç tabancasından geliyor. Ancak yarışın mutlaka tabancayla başlaması gerekmiyor; korna veya başka bir başlangıç sinyali de kullanılabiliyor. Diyelim ki sinyal verildikten üç dakika sonra başlangıç çizgisini geçtiniz. O üç dakika gun time hesabına dahil. Siz henüz çizgiye ulaşmaya çalışırken süre çoktan ilerliyor.
Sonuç ekranında bu değeri gun time veya clock time olarak görebilirsiniz. Yalnızca “resmî süre” yazıyorsa hangi sürenin kastedildiğini kontrol edin. Çünkü her organizasyonun sonuçları değerlendirme biçimi aynı olmayabiliyor.
Chip time nedir?
Chip time, size ait zamanlama çipinin başlangıç çizgisindeki geçişi kaydedildiğinde başlar ve finiş geçişiniz kaydedildiğinde tamamlanır. Net time, net süre veya çip zamanı ifadeleri de aynı süreyi anlatmak için kullanılır. Çip, kullanılan sisteme göre göğüs numaranıza bağlı olabilir veya farklı biçimde taşınabilir. Yarış kitindeki talimata göre takmanız gerekir. Örneğin Chicago Maratonu’nda zamanlama cihazı göğüs numarasına bağlıdır ve yarış boyunca doğru biçimde taşınmalıdır.
Burada sık karıştırılan bir nokta var: Chip time, yalnızca koştuğunuz dakikaları saymaz. Su almak için durdunuz, bağcığınızı bağladınız veya yorulup biraz yürüdünüz. Süre bunların hepsinde ilerlemeye devam eder. Yani çip, “Koşucu mola verdi, ben de biraz dinleneyim” demiyor. Başlangıçtan finişe kadar geçen süreyi kaydediyor.
Beş dakikalık fark nereden geliyor?
Girişteki örneği saatlerle gösterelim. Bir 10K yarışına katıldığınızı düşünün:
| Olay | Saat |
|---|---|
| Başlangıç sinyali veriliyor | 09.00.00 |
| Siz başlangıç çizgisini geçiyorsunuz | 09.05.00 |
| Finiş çizgisini geçiyorsunuz | 10.00.00 |
Bu durumda gun time 1 saat, chip time 55 dakika olur. Aradaki beş dakika, başlangıç sinyalinden sonra çizgiye ulaşmak için geçen süre.
Saatinizi çizgiyi geçerken başlatıp finişte durdurduysanız, saatinizde yaklaşık 55 dakika görmeniz de bu yüzden.
Bu örnekte iki süre aynı başlangıç sinyaline göre hesaplanıyor. Bazı büyük yarışlarda katılımcılar farklı saatlerde, gruplar hâlinde başlatılıyor. “Dalgalı start” denilen bu uygulamada gun time hesabının hangi grup başlangıcını esas aldığını yarışın açıklamasından kontrol etmek gerekiyor.
Sıralama gun time’a göre mi, chip time’a göre mi yapılır?
Bunun bütün yarışlar için geçerli tek bir cevabı yok. Hatta aynı yarışın genel derece ve yaş grubu sonuçlarında farklı süreler kullanılabilir.
Örneğin Chicago Maratonu’nda profesyonel yarışın resmî süresi gun time üzerinden, diğer katılımcılarınki net süre üzerinden belirleniyor. NYRR kurallarında da en üst finiş derecelerinde gun time, yaş grubu ödüllerinde net süre kullanılıyor. Bunlar ilgili organizasyonların uygulamaları; katılacağınız yarışta aynı düzenin olduğunu varsaymamak gerekiyor.
Genel derecenin gun time üzerinden belirlendiği, aynı startla başlayan bir yarışta finiş çizgisini önce geçen sporcu önde olur. Net süreye göre sıralanan bir listede ise başlangıcı daha geç geçen bir koşucu, parkuru daha kısa sürede tamamlayarak önünüze geçebilir. Yarışın katılımcı rehberinde şu üç bilgiyi arayın:
- Genel klasman hangi süreye göre belirleniyor?
- Yaş grubu sıralaması ve ödüllerinde hangi süre kullanılıyor?
- Sonuç ekranındaki “süre” sütunu neyi gösteriyor?
Ödül veya derece hedefiniz varsa bunları yarıştan önce bilmek işinize yarar. Finişte öğrendiğinizde açıklama aynı açıklama oluyor ama biraz daha can sıkabiliyor.
“Ben onu geçtim, listede neden önümde?”
İki koşucunun aynı başlangıç sinyaliyle başlayan yarıştaki örnek sonuçlarına bakalım:
| Koşucu | Başlangıç çizgisini geçme gecikmesi | Gun time | Chip time |
|---|---|---|---|
| Deniz | 1 dakika | 55:00 | 54:00 |
| Ece | 4 dakika | 56:00 | 52:00 |
Deniz finişi önce geçmiş. Ece ise başlangıç çizgisini daha geç geçtiği için parkuru iki dakika daha kısa sürede tamamlamış.
Gun time’a göre Deniz, chip time’a göre Ece önde. Bu nedenle parkurda birini geçmeniz, net süreye göre hazırlanan sonuç listesinde mutlaka onun önünde olacağınız anlamına gelmiyor.
Böyle bir durumda önce listenin hangi süreye göre sıralandığına bakın. Sıra farkı, tek başına zamanlama hatası olduğunu göstermiyor.
Kişisel en iyi dereceniz için hangi süreyi kullanmalısınız?
Kendi gelişiminizi takip ederken chip time’a bakmak daha anlamlı bir karşılaştırma sağlar. Çünkü başlangıç çizgisine ulaşana kadar geçen süreyi dışarıda bırakır. Bir 10K yarışında çizgiye 30 saniyede, başka bir yarışta beş dakikada ulaşabilirsiniz. Gun time üzerinden karşılaştırırsanız koşu performansınızla birlikte başlangıç kalabalığını da değerlendirmiş olursunuz.
Ancak başka bir yarışa süreyle başvuracaksanız o organizasyonun şartlarına bakmanız gerekir. Örneğin Boston Maratonu, baraj değerlendirmesinde resmî net süreyi kullanır; kabul edilen parkur ve sonuçlar için ayrıca koşulları bulunur. Girişteki örneğe dönersek: parkuru 55 dakikada tamamladıysanız gun time sütununda 1 saat yazması, bir saatin altına inemediğiniz anlamına gelmez. Başlangıç kuyruğunda geçen beş dakikayı da kendinize yazmanıza gerek yok.
Saatinizdeki süre chip time’dan neden farklı?
Saatinizi başlangıç çizgisinde başlatıp finişte durdurduysanız iki sürenin yakın olmasını beklersiniz. Yine de düğmeye erken basmak veya finişten sonra durdurmayı unutmak birkaç saniyelik fark oluşturabilir. Finişte madalya, su, fotoğraf derken saati hatırlamak bazen listenin sonuna kalıyor.
Fark daha büyükse otomatik duraklatma, elle duraklatma ve uygulamada baktığınız süre alanını kontrol edin. Garmin, toplam geçen süreyi, kronometrenin çalıştığı süreyi ve hareket süresini ayrı değerler olarak tanımlar. Duraklamalar olduğunda bu değerler birbirinden ayrılabilir.
Örneğin su istasyonunda saatiniz otomatik olarak durduysa yarışın zamanlaması yine de devam eder. Uygulamadaki hareket süresini chip time ile karşılaştırdığınızda aynı sonucu göremeyebilirsiniz. Yarış sürenizi takip etmek için otomatik duraklatmayı kapatmayı değerlendirin. Sonrasında da başlangıçtan finişe kadar geçen toplam süreye bakın. Bir de saatinizde mesafe 10,00 kilometre oldu diye kaydı bitirmeyin. Yarışın finişi, saatin mesafe ekranı değil, organizasyonun belirlediği çizgidir.
Chip time görünmüyorsa veya sonuç yanlışsa ne yapmalısınız?
Önce doğru mesafenin sonuçlarına baktığınızdan emin olun. Adınızı ve göğüs numaranızı kontrol edin. Ardından listenin geçici mi, kesinleşmiş mi olduğunu inceleyin. Eksik bir başlangıç veya ara geçiş kaydı inceleme gerektirebilir. Fakat yalnızca ekrandaki boşluğa bakarak nedenini kesin olarak anlayamazsınız. Organizatörün veya zamanlama firmasının sonuç itiraz kanalına şu bilgileri iletin:
- Adınız, göğüs numaranız ve katıldığınız mesafe.
- Eksik ya da yanlış olduğunu düşündüğünüz kayıt.
- Varsa saat kaydınız ve geçişinizi destekleyen fotoğraf gibi ek bilgiler.
Saat kaydınız incelemeye yardımcı olabilir; tek başına resmî sonucun yerine geçmez. Duyurulan itiraz süresini de kontrol edin. Yarıştan önce çipi talimata uygun takmak, belirtilen geçiş noktalarından geçmek ve sonuçları doğru sütundan okumak işleri kolaylaştırır. Finişte yorulmanız normal; sonuç listesini çözerken bir tur daha yorulmanıza gerek yok.