İlk Trekking Ayakkabısı Nasıl Seçilir? Başlangıç Rehberi
Ülkemizde doğa yürüyüşleri son yıllarda giderek daha da popüler bir hal alıyor. İnsanlar hayat koşturması ve stresi altından günübirlik de olsa sıyrılmak için farklı rotalara yöneliyor. Şahsen İstanbul’da yaşayan biri olan ben; trafikten, insandan ve iş stresinden o kadar bunaldım ki çareyi doğada buldum.
İlk başlarda yakın rotalara giden ben git gide hedef büyüttüm. Çünkü ülkemizde muazzam rotalar mevcut. Akla ilk gelenler kesinlikle Likya yolu, Frig yolu, Kapadokya parkurları ve nicesi geliyor.
Doğa yürüyüşüne başlarken aklıma ilk gelen soru ise; nasıl bir trekking ayakkabısı almalıyım idi.
İlk bakışta tüm spor ayakkabıları birbirine benziyor görünse de gerçek pek de öyle değil. Elimden geldiğince benim gibi başlangıçta kafası karışan arkadaşlara biraz tüyo vermek istiyorum.
Trekking Nedir?
Ayakkabısına geçmeden önce trekking nedir sorusuna cevap vererek başlayalım. Trekking; doğada belirlenmiş veya yarı belirlenmiş rotalarda yapılan uzun mesafeli yürüyüşlere verilen addır.
Alıştığımız kısa şehir parkurlarıyla arasında büyük farklılıklar vardır. Toprak zemin, taşlı yollar, çamur, orman patikaları, eğimli araziler, kayalıklı geçitler gibi sizi zorlayacak birçok farklı zemin ile karşılaşırsınız. Bu gibi patikalarda şehir hayatında kullandığınız ekipmanlardan daha farklılarını kullanırsınız.
Trekking Ayakkabısı Neden Gereklidir?
Birçoğumuz ilk yürüyüşünde normal koşu ayakkabısıyla çıkmayı düşünür. Ve maalesef büyük bir çoğunluk da bu ayakkabılarla çıkar.
Eğer rotanız kısa ve kolay ise bu tür ayakkabılar iş görebilir fakat parkur zorlaştıkça bazı problemlerle yüzleşmeniz hiç de sürpriz olmayacaktır. En sık görülen problemler;
- Ayak kayması
- Bilek burkulması
- Taban ağrısı
- Parmak vurması
- Islak zeminde kayma
- Taşları tabanınızda hissetmek
Trekking ayakkabıları ise bu sorunları olabildiğince azaltmak için geliştirilmiştir.
Trekking Ayakkabısının Normal Spor Ayakkabısından Farkı Nedir?
Daha Güçlü Taban
Patikalarda kullanacağınız normal koşu ayakkabıları düz zeminler için tasarlanmıştır. Trekking ayakkabılarının ise taban desenleri bu ayakkabılara göre daha derindir.
Elinize alacağınız bir trekking ayakkabısındaki taban ile normal bir koşu ayakkabısını yan yana getirdiğinizde, farkı gözlerinizle bile görebilirsiniz. Bu farklı taban bize bazı avantajlar sağlar. Çamurda, toprakta, ıslak kayalarda ve gevşek zeminlerde daha iyi tutuşa sahip oluruz.
Koşu ayakkabılarında taban kalınlığının ne anlama geldiğini merak ediyorsanız stack height yazımıza göz atabilirsiniz.
Daha Fazla Koruma
Çoğu trekking ayakkabısının burun kısmı normal ayakkabılardan daha serttir. Hatta bazılarında ekstra koruyucu malzeme vardır. Bunun sebebi; ayağımızı taşlara veya ağaç köklerine vb. çarptığımızda darbeyi parmaklarımızda hissetmememizi sağlamaktır. Bu durum kulağa ilk başta önemsiz gelebilir. Fakat parmaklarını sakatlayan birçok sporcu vardır.
Daha Dayanıklı Malzeme
Şehir hayatında kullandığımız koşu ayakkabılarında hafiflik ön plandadır. Trekking ayakkabılarında ise bu durum tam tersidir. Sizleri; aşınmaya, sürtünmeye, kayalara, çamura karşı daha dayanıklı bir ayakkabı bekler.
Daha Fazla Stabilite
Doğada yürürken ayaklarımız haliyle hep düz zeminde değildir. Engebeli arazide bileklerimizi burkma riski vardır.
Trekking ayakkabılarında ise yan destekleyiciler ayağımızın sağa ve sola kaymasını azaltır. Böylelikle bileklerimizi normal bir koşu ayakkabısına göre daha fazla korumuş oluruz. Bilek dönmesi, burkulması gibi kötü durumların yaşanmaması için trekking ayakkabısı mantıklı bir tercih olacaktır.
Gore-Tex Meselesi
Trekking ayakkabısı araştırırken karşınıza kesinlikle Gore-Tex terimi çıkacaktır. Gore-Tex kısacası; su geçirmeyen, belirli bir seviyeye kadar nefes alan özel bir membrandır. Kış aylarında artısını görecekken özellikle yaz aylarında; ayağınızı daha sıcak hissettirebilir ve tamamen suya girdiğinizde içindeki nem oldukça geç kurur.
Bu sebepten Gore-Tex kesinlikle almanız gereken bir ürün değildir. Eğer bütçeniz var ise tabii ki tercih etmenizi öneririm. Fakat bir adet yazlık türevinde trekking ayakkabısı da alabilirseniz iyi olur. Şahsen tek bir ayakkabı tercih hakkım olsa, onu Gore-Tex olmayan modelde kullanırdım. Özellikle yaz ve kuru havalarda yürüyüş yapan birçok kişi Gore-Tex modelleri tercih etmemektedir.
Trekking Ayakkabısında Düşük Bilek mi, Yüksek Bilek mi?
Trekking ayakkabısı almaya karar verdiniz. Hatta Gore-Tex bile almaya karar verdiniz ama işler tamamlanmadı. Çünkü bu sefer karşınıza ikinci bir soru çıkacak: düşük bilek mi, yüksek bilek mi?
| Düşük Bilek (Low) | Yüksek Bilek (Mid) |
|---|---|
| Yüksek bilekli modellere göre daha hafif ve rahattır | Bilek desteği sağlar |
| Daha hızlı yürüyebilirsiniz | Teknik arazilerde güven verir |
| Günlük kullanımda bile tercih edebilirsiniz | Zorlu ve engebeli rotalar için uygundur |
Trekking Ayakkabısı Numarası Nasıl Seçilmelidir?
Çoğu yeni başlayanın yaptığı hata; günlük hayatta giydiği ayakkabıyla aynı numarayı almaktır. Burada aklınızdan çıkarmamanız gereken şey; doğa yürüyüşlerinde ayaklarınız gün boyunca şişebilir.
Bu sebepten ayakkabıyı seçerken;
- Ayak parmaklarınızın önüne yarım parmak boşluk bırakın.
- Arazide giyeceğiniz kalın trekking çorabıyla deneyin.
Arazide parmak vurması gibi bir illet yaşamak istemezsiniz.
İlk Trekking Ayakkabısı İçin Ne Alınmalı?
Eğer sizler de yeni başlıyorsanız; çok pahalı teknik modellerden kaçınabilirsiniz. Düşük bilekli modeller başlangıç için iyi olabilir. İlk başlangıçta daha kolay rotalar tercih edeceğiniz için rahatlığı ön planda tutabilirsiniz.
Ve çoğu kişi gözden kaçırıyor fakat kesinlikle kaliteli trekking çoraplarıyla denemenizi öneririm. Ben ilk başlarda buna önem vermiyordum, sonradan büyük bir hata yaptığımı fark ettim.
Ayakkabınızın su iticiliğini uzun süre korumak istiyorsanız DWR kaplama bakımını da ihmal etmeyin.
Unutmamanız gereken şey; en pahalı trekking ayakkabısının her zaman en iyi trekking ayakkabısı olmadığıdır.
Ayağınıza uygun olan, yürüyüş tarzınıza ve gideceğiniz rotalara uyum sağlayan model sizin için doğru seçim olacaktır. Rotalar, ekipman ve doğa yürüyüşü teknikleri üzerine diğer içerikler için Trekking kategorimize göz atabilirsiniz.