Hardshell Mont Alırken 2L, 2.5L ve 3L Ne Anlama Geliyor?
İki hardshell mont buldun. İkisinin de kapüşonu var, ikisi de su geçirmez diye satılıyor. Birinin etiketinde 2.5L, diğerinde 3L yazıyor. Fiyat farkını görünce insan o yarım katmanın içinde ne olduğunu merak ediyor. Etiketteki L, İngilizce “layer”, yani katman demek. Sayı, montun su geçirmez kumaşının nasıl yapıldığını anlatıyor. Yağmura karşı asıl bariyer, dış kumaşın altındaki membran ya da su geçirmez kaplama. 2L, 2.5L ve 3L arasındaki farkı görmek için montun içini çevirip bu bariyerin içeriden nasıl korunduğuna bak.
2L montta astar neden ayrı?
2L’de dış kumaşla su geçirmez katman birbirine bağlı. İçeride genellikle file ya da ince kumaştan ayrı bir astar var. Montun eteğinden tutup iç yüzeye baktığında astarın kabuktan bağımsız hareket ettiğini görebilirsin. Astar da membranı koruyor, fakat kumaşa lamine edilmediği için katman hesabına girmiyor.
Bu yapı, özellikle ince bir tişörtün üstüne mont giydiğinde rahat hissettirebilir. İşe gidip gelirken ya da seyahatte montu gün boyu üstünde tutacaksan bu konfor işe yarar. Astarın bir bedeli de var: montu katladığında çantada daha fazla yer kaplayabilir.
2.5L’de yarım katman neyin yarısı?
2.5L’de iç yüzeye ince bir koruyucu baskı ya da kaplama uygulanıyor. Bazı modellerde bunu nokta nokta bir desen olarak görürsün. “Yarım” denmesinin sebebi, içeride ayrı bir kumaş katmanı yerine bu ince yüzey işleminin kullanılması.
Ayrı astarı olmadığı için 2.5L modeller genellikle kolay katlanıyor ve çantada az yer tutuyor. Öte yandan bazı modellerin iç yüzeyi, terlediğinde çıplak kola yapışabiliyor. Mağazada montu bir de kısa kolluyla denemek, etikette bulamayacağın bir bilgiyi veriyor.
3L montta üçüncü katman ne işe yarıyor?
3L’de dış kumaş, membran ve iç kumaş birbirine lamine ediliyor. Üçü elinde tek parça kumaş gibi duruyor. İç kumaş, membranı içeriden gelen sürtünmeye ve vücut yağlarına karşı koruyor. Dışarıda çanta askısı ve kaya teması gibi aşınmalara karşı ise dış kumaşın dayanımı önem kazanıyor.
İç yüzeyin de kumaş olması, montu bir ara katın üstüne giyerken fark edilebilir. Yine de 3L etiketi montun ağırlığını ya da sertliğini söylemez. İnce dış kumaşlı bir 3L hafif ve esnek olabilirken daha kalın kumaşlı bir model daha tok durabilir. Birini çantada taşımak, diğerini sürekli giymek daha cazip gelebilir. Burada montun kendi ağırlığına ve kumaş hissine bak.
Aynı rota, iki farklı yürüyüş günü
İlk gün yağmur ihtimali var. Sabah montu çantaya atıyorsun, öğleden sonra kısa bir sağanakta çıkarıp yağış geçince tekrar topluyorsun. Bu senaryoda mont yürüyüşün çoğunu çantada geçiriyor. Kolay katlanan bir 2.5L, hem yer kazandırıyor hem de su matarasıyla atıştırmalığın arasına sıkıştırıp unutabileceğin bir parça oluyor. Özellikle kısa ve hafif gezilerde, kullanmadığın saatlerde montun ne kadar yer tuttuğu da seçim ölçütü.
İkinci gün yağış yürüyüşe eşlik ediyor. Mont daha ilk kilometrede üzerinde. Yokuşta ısınıyorsun, molada kapüşonu indiriyorsun, çantayı tekrar takıyorsun. Bu tür günler programında sık yer alıyorsa dayanıklı dış kumaşı ve rahat havalandırması olan bir 3L’ye daha fazla bütçe ayırmak anlamlı olabilir. Çok günlük yürüyüşlerde çantanın omuz askıları aynı bölgelere gün boyu sürtündüğü için dış kumaşa özellikle bak. Seyrek çıktığın tek bir yağmurlu yürüyüş, 3L’ye geçmek için yeterli gerekçe sayılmaz.
Aynı katman sayısına sahip iki hardshell mont nasıl karşılaştırılır?
- Su geçirmezlik ve dikişler. Ürün sayfasında gördüğün 10.000 veya 20.000 mm gibi değerler, kumaşın testte su basıncına ne kadar dayandığını anlatır. Montun bütün olarak su geçirmemesi için dikişlerin bantlı olup olmadığına ve ön fermuarın yağmura karşı nasıl korunduğuna da bak.
- Havalandırma. Yağmurda yokuş çıkarken montun içindeki nemin bir kısmı terden gelir. Koltuk altı fermuarları, ön fermuarı açmadan hava almanı sağlar. Tempolu yürüyüş yapıyorsan çanta üstündeyken bu fermuarlara ulaşabildiğinden emin ol.
- Dış kumaş. Ürün açıklamasında 20D veya 70D gibi bir değer görebilirsin. Buradaki D, ipliğin doğrusal yoğunluğunu ifade eden denye birimi. Benzer kumaşlarda daha yüksek değer, daha kalın ipliğe işaret edebilir. Aşınma dayanımında dokuma da rol oynadığı için bu sayıyı tek başına kullanma. Bazı montlar omuzlarda daha dayanıklı kumaş kullanıp gövdenin geri kalanını hafif tutuyor. Ağır çanta taşıyorsan bu ayrıntı, montun genel ağırlığından daha çok işine yarayabilir.
- Dış yüzeyin ıslanması. Yağmur damlalarının kumaşın üzerinde boncuk gibi durmasını sağlayan yüzey işlemi zamanla etkisini yitirebilir. Dış kumaş suyu emip koyulaştığında mont daha nemli ve ağır hissedebilir. Bu görüntü, suyun membrandan geçtiğini göstermez.
Mağazada iki dakikalık hardshell mont denemesi
Montu yürüyüşte altına ve üstüne ne giyeceksen onunla dene. İnce tişörtle ferah duran bir kesim, polar ve çanta devreye girince başka bir montmuş gibi hissettirebiliyor.
- Kapüşonu ayarla, başını çevir. Sağa sola bakarken kapüşon başınla birlikte dönüyor mu? Yana bakmak isterken montun içine bakıyorsan ayar payını kontrol et.
- Polarla kollarını öne ve yukarı uzat. Omuzda çekme var mı, manşet bileğinden kaçıyor mu, etek belini açacak kadar yukarı çıkıyor mu? Baton kullanıyorsan dirseklerini de birkaç kez bük.
- Çantayı takıp bel kemerini bağla. Telefonu ya da haritayı koyacağın cebe ulaşabiliyor musun? Havalandırma fermuarını çantayı çıkarmadan açabiliyor musun? Bunu mağazada öğrenmek, yağmur altında çantayı indirip yeniden takmaktan çok daha kolay.
Kışlık mont bakarken de aklında olsun: katman sayısı, montun ne kadar sıcak tutacağını göstermez. Hardshell mont yağmuru ve rüzgârı kesen dış kabuk. Soğukta ihtiyaç duyduğun sıcaklığı büyük ölçüde altına giydiğin polar ya da yalıtımlı ara kat sağlıyor.
Kaynak: REI yağmurluk seçim rehberi