Gore-Tex Nedir? Gerçekten İhtiyacınız Var mı?
Son güncelleme:
Herkese merhaba! Bugün sizlerle Gore-Tex konusunu ele almak istiyorum. Özellikle outdoor sporlarla uğraşmaya başlayacaksanız veya kış geliyor bir mont, ayakkabı alayım dediğiniz zaman karşınızda Gore-Tex tabirini bulabilirsiniz. Bir diğer tabir de kesinlikle waterproof olacaktır. Konuya hâkim değilseniz ve sadece kışı geçirecek bir kıyafet alıyorsanız bu tabirlere yabancı olmanız oldukça doğal bir şey.
İnternette yorumlara baktığınızda bazı kişiler Gore-Tex’i vazgeçilmez, olmazsa olmaz görürken bazıları ise gereksiz pazarlama aracı olarak görebiliyor. Genellikle bir ürün Gore-Tex olduğundan daha pahalı olduğu için kuşkuyla yaklaşmak da oldukça olağan.
Yıllardır Gore-Tex ürünleri kullanmış ve deneyimlemiş normal bir kullanıcı olarak bugün elimden geldiğince sizlere; Gore-Tex’in ne olduğunu, nasıl çalıştığını, avantajlarını ve dezavantajlarını ele almaya çalışacağım.
Baştan söyleyeyim ben profesyonel biri değilim; sadece yaptığım araştırmalar ve yıllarca farklı markaların bu ürünlerini kullanarak edindiğim tecrübeleri sizlerle paylaşıyorum. Bu hatırlatmayı da yaptıktan sonra gelin Gore-Tex nedir? ile konumuza başlayalım.
Gore-Tex Nedir?
İsterseniz şehir yaşamında yaşayan biri olun, isterseniz de kendinizi arazilere, dağlara vurmuş biri olun kışın istemeyeceğiniz en büyük şeylerden biri kesinlikle; ıslanmak olacaktır.
Tarihler 1970’i gösterdiğinde su geçirmezlik ve nefes alınabilir bir malzeme teknolojisi olarak Gore-Tex yaratıldı.
Çoğumuzun aklına üstümüze giydiğimiz ürünün nefes alınabilirliği ilk başta gelmeyecektir. Hepimizde farklı zamanlarda nefes almayan, kalın sıcak tutan bir montla oturduğumuz anlar olmuştur. Belki iş servisinde, belki toplu taşımada (aklıma ilk bunlar geldi) belirli bir zamandan sonra terlemeye başlarsınız ve sizi oldukça rahatsız eder. İşte nefes alınabilirlik tam olarak burada önemli bir nokta oluyor.
Gore-Tex günümüzde birçok outdoor üründe kullanılıyor; ayakkabılar, montlar, eldivenlerden çadırlara büyük bir yelpazede karşımıza çıkıyor.
Gore-Tex’in amacı oldukça basit; bu teknoloji bizlere “kardeşim ben seni yağmur gibi suları dışarıda tutarım ve vücudunun oluşturduğu teri de dışarı atarım” diyor. Böyle söyleyince koskocaman bir teknolojiyi hafife almış gibi gözüküyorum ama amacı bu. Yine de bunu başarabilmek ise büyük bir mesele.
Gore-Tex Nasıl Çalışır?
Eee kardeşim bu Gore-Tex bunu nasıl başarıyor diyorsanız da, işin püf noktası kullanılan materyalde. Bizlerin yani insanların normal gözleri göremeyeceği kadar küçük gözeneklerden oluşan özel bir membran bunun olmasını sağlıyor.
Gözenekler su damlalarının geçmesine izin vermeyecek kadar küçükler. Ancak terlememizle oluşan su buharlarını dışarı atacak kadar da büyükler. Yani muazzam bir teknoloji.
Bu da biz kullanıcılara yürürken ıslansak bile iç katmanlarımıza suyun ulaşamadığı fakat bizim terimizin dışarı atılmasıyla da, terimizin bizleri rahatsız etmemesi anlamına gelir. Ee böyle bir teknolojinin popüler olması hiç de şaşırılmaması gereken bir durum haline geliyor.
Dış yüzeydeki DWR kaplama da bu sistemin ayrılmaz bir parçasıdır.
Gore-Tex’in Avantajları
Yağmurlu Havada Daha Kuru Kalırsınız
Gore-Tex’in kesinlikle en büyük avantajı yağmurlu havada kuru kalmanızı sağlamasıdır. Sonbahar ve kış aylarında ister doğa yürüyüşü yapın isterseniz şehirde günlük hayatınızı sürdürürken yağmura yakalanın, sizi kuru tutacaktır.
Islak çoraplarla yürümenin rahatsızlığını hepimizin ömrü boyunca en azından bir kere tattığını düşünüyorum. Hele doğa sporu yapıyorsanız ve çoraplarınız ıslandıysa performansınız filan da düşecektir.
Çamurlu ve Islak Parkurlarda Güven Sağlar
Bu maddeyi ayakkabılar için ele alıyorum. Sabahları çiyin, yağmurun veya küçük su birikintilerinin olduğu yerlerde Gore-Tex ayakkabılar normal ayakkabılara göre daha kullanışlıdır. Membranı sayesinde kısa süreli su temaslarında sizi kuru tutacaktır. Normal ayakkabılar ise su alıp, gününüzü mahvedebilir.
Soğuk Havada Konfor Sunar
Ayaklarınız üzerinden örnek vereceğim fakat bunu montlar sayesinde bedeniniz veya Gore-Tex pantolonlar sayesinde bacaklarınız olarak da yorumlayabilirsiniz.
Nem sizin üşümenize neden olur. Ayakkabı içine giren su veya uzun süre kalan nem soğuk havalarda rahatsızlık yaratır. Membran ise bu durumu azaltır ve sizin daha konforlu bir gün geçirmenizi sağlar.
Dört Mevsim Kullanıma Uygundur
İnternette bu teknolojiyi farklı hava koşullarında kullanabildiği için tercih edenleri görebilirsiniz. Genelinin mantığı ise; tek bir ürün alayım, cebimden fazla para çıkmasın. Sonuçta her mevsim için alacağınız farklı ürünler bu tür tek bir üründen daha pahalıya patlayacaktır.
Burada kendi deneyimimle özellikle koşu ayakkabılarındaki Gore-Tex için bir ekleme yapmak istiyorum. Gore-Tex koşu ayakkabıları kışın iyi olsa da, ilkbahar ve yaz aylarında ayaklarınızın yanmasına sebep oluyor. Çünkü bu ayakkabıların malzemesi normal koşu malzemeleri gibi değil. Ve daha sert bir yapıya sahipler, esneme konusunda sorun yaşatabiliyor.
Belki diğer alacağınız ürünleri dört mevsim kullanabilirsiniz fakat koşu veya yürüyüş ayakkabısında benim tecrübeme göre Gore-Tex’i sadece sonbahar ve kış aylarında kullanın sevgili dostlar.
Gore-Tex’in Dezavantajları
Gore-Tex’te de her şey güllük gülistanlık değil. Her şeyde olduğu gibi onun da dezavantajları var.
Daha Fazla Isı Tutabilir
Yukarıda bahsettiğim durumu ilk maddeye koyacağım. Su geçirmezlik sağlayan bu membran hava akışını bir ölçüde sınırlıyor. Onun için özellikle yaz aylarında bu ürünler diğer file yapılı modellere göre daha sıcak hissettirme durumu söz konusu.
Nefes Alabilirlik Sınırsız Değildir
Konunun başından beri nefes alabiliyor diye övdüğümüz bu teknolojinin sınırsız bir nefes alabilirliği de yoktur. Genelde kullanıcılar nefes alabilir denildiği zaman; sanki açık file yapılı bir koşu ayakkabısı kadar hava geçirebileceğini düşünüyor. Bu mümkün değildir.
Yani yüksek efor sırasında yine de terleme yapabilir. Fakat bu terlemeyi artılara ve nefes alabildiği ölçüye göre değerlendireceksek yine de devede kulak kalıyor bana kalırsa.
Daha Pahalıdır
Aynı marka aynı ürünün Gore-Tex versiyonu çoğu zaman daha pahalı olarak karşınıza çıkar. Bu nedenle satın alacakken gerçekten Gore-Tex’e ihtiyacınız var mı yok mu diye kendinize sorun. Boşa para vermeyin.
Gore-Tex Kimler İçin Mantıklı?
Fikir vermek adına Gore-Tex kimler için mantıklı, size birkaç madde yazayım:
- Sonbahar ve kış aylarında düzenli olarak dışarıda vakit geçiriyorsanız. Özellikle yürüyüş veya outdoor sporlar yapıyorsanız.
- Yaşadığınız bölge yağmuru bol olan bir bölgeyse.
- Trail koşu, kışın kamp, kış sporlarıyla uğraşıyorsanız.
- Çamurlu ve ıslak zeminlere yolunuz çok düşüyorsa ve buralarda vakit geçiriyorsanız.
- Pek benlik olmasa da “ben tek bir ürünle dört mevsimi götürürüm” diyorsanız.
Gore-Tex sizler için mantıklı olabilir.
Gore-Tex Kimler İçin Gereksiz Olabilir?
Bir kere herkes için Gore-Tex gerekli değildir. Etrafınızdakiler bu ürünleri tercih edebilirler fakat onların yaşam tarzları ve yaptığı sporlar vb. farklı olabilir. Eğer;
- Kış değil yaz sporlarıyla uğraşıyorsanız,
- Asfalt veya parke üzerinde daha fazla vakit harcayan biriyseniz, yani çamurlu arazilerle pek işiniz yoksa,
- Yaşadığınız bölge pek yağmur alan bir bölge değilse;
Gore-Tex yerine standart modeller sizin için daha iyi olabilir. Bu noktada Gore-Tex mi softshell mi karşılaştırmamız da işinize yarayabilir.
Sık Yapılan Bir Hata: Gore-Tex Tamamen Su Geçirmez Sanmak
Gore-Tex bir süper kahraman değil, bunu belirteyim. Çoğu kullanıcı “bu Gore-Tex, buna hiçbir şey olmaz” diye düşünüyor. Bu büyük bir hata.
Gore-Tex’in sınırsız su geçirmezlik gibi bir özelliği yok. Ayakkabının üst kısmından veya bilek üstünden girecek suyu hiçbir membran engelleyemiyor.
Gore-Tex’i suya karşı yüksek koruma sağlayan bir teknoloji olarak düşünün. Montlarda vb. de belirli rakamlar ve ölçülerle size ürünün ne kadar su geçirmez olduğunu gösterirler mesela. Yani Gore-Tex iyi bir teknolojidir ama sizi her şeyden korumaz.
Sonuç: Gore-Tex Alınır mı?
Şimdi bu kadar yazdıktan sonra size kesin alın veya almayın demeyeceğimi anlamışsınızdır diye düşünüyorum. Çünkü bunun tek bir doğru cevabı yok. Burada önemli kıstas sizin hayat tarzınız.
Onun için yapmanız gereken ilk şey kendi kullanım senaryonuzu bir gözden geçirin ve kararınızı ona göre verin.
Eğer bütçe sorununuz yoksa, yani bir tane Gore-Tex ürün sizi ekonomik açıdan zora sokmayacaksa ben dolabıma bir tane ürün koyardım. Bu ürün de mont, rüzgarlık, eldiven, pantolon filan olmaz; direkt ayakkabısı olurdu. Daha doğrusu “kısa bot” adı verilen ayakkabılardan bir tane dolabıma koyardım.
Ekonomik olarak kararsızsanız da kesinlikle yaz aylarında satın alma işlemimi yapardım çünkü fiyatlar inanılmaz derecede düşebiliyor.
Size maalesef marka veya model önermeyeceğim. Bunun en büyük sebebi markanın kendi modelleri arasında bile ürünün kalitesi değişiyor. Örneğin Gore-Tex olan iki tane Timberland botum var; tekinden çok memnunken diğerinin kullanım süresi daha az olmasına rağmen hafif burundan su almaya başladı. Onun için biraz da şans işi diyebiliriz.
Teknik kumaşlar, montlar ve outdoor giyim üzerine diğer rehberler için Outdoor Giyim kategorimize göz atabilirsiniz.